Karadeniz'in İncisi Güzel Ünye




Ünye; 41-09 Kuzey Paralelleri ile 37-88 Doğu Meridyenleri arasında, Samsun-Ordu Karayolu üzerinde ve Karadeniz'i İç Anadoluya bağlayan tarihi İPEKYOLU'nun sahille buluştuğu noktada kurulmuş, nüfus ve gelişmişlik bakımından Ordu'nun en büyük ilçesidir.

ÜNYE TARİHİ

Cevizdere Vadisinde, özellikle Tozkoparan Mağaralarında yapılan araştırmalarda elde edilen buluntular, Ünye'nin tarihinin M.Ö. XV. bin yıla kadar uzandığını ve Anadolu'daki ilk yerleşim birimlerinden biri olduğunu göstermektedir. Yazılı kaynaklardaki kayıtlara göre Ünye'de yaşayan ilk topluluk Kasklar'dır(M.Ö. XX.yy.) sonra içinde Türk unsurlarında yer aldığı İskitler, M.Ö.8.yy. dan sonra ise Ege kıyısından koloniciler gelmiş ve M.Ö.750 yıllarında ilk kez Milet'li koloniciler tarafından şehir kurulmuştur. Bazı Tarihçilerin iddiasina göre, Yunanlılar çelik yapımını M.Ö.750 yıllarında Ünye çevresinde yaşayan ve demircilikle uğraşan Khalibler'den öğrenmişlerdir. M.Ö.550 yıllarında Ünye'yi hakimiyetlerine alan Persler M.Ö. 331 yılında Makedonyalı İskender'e yenilmişler ve bu tarihlerde Pontus Devleti Kurulmuştur. M.Ö. 63 yılında yapılan Kelkit Savaşından 8 yıl sonra hakimiyet Romalılara geçmiştir. M.S.715 yılında Emevi orduları Canik Bölgesine gelmiş, Ünye 893 yılında ordusunda Türklerin ağırlıkta olduğu Abbasiler tarafından fethedilmiştir. Ünye bu tarihten itibaren 1228 yılına kadar Türklerle Pontus devleti arasında çeşitli defalar el degiştirmiş, 1228'de Sultan Alaettin KEYKUBAT tarafından kurtarildiktan sonra işgale ugramamış, 1461 'de de Fatih Sultan Mehmet tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır.

TARİHİ YERLER

TOZKOPARAN MAĞARALARI: Ünye'ye 2 Km. mesafedeki Cevizdere vadisindedir. Girişlerinde kabartma hayvan resimleri, çevresinde kaya mezarları vardır.

ÜNYE KALESİ: Ünye-Niksar Karayolunun 7. Km'sinde, yolun solunda yaklaşık 200 m. yüksekliğindeki Volkanik bir tepe üzerindedir. M.Ö. 4. yy.da Pontuslular döneminde yapıldığı sanılan kalede surlar, kaya mezarları ve ilginç dehlizler vardir.

AYA NİKOLA (VEYA NOEL BABA): İlçenin batısında, Çamlığın hemen ilersinde halk tarafından Aynikola olarak adlandırılan ve üzerinde eski bir yapıya ait kalıntılar bulunan Yarımadadir. Kalıntıların Hıristiyanlarca kutsal bir şahsiyet olarak kabul edilen ve Bütün dünyada, Noel Baba olarak bilinen Aya Nicolas'ın (Aziz Nikola) ilk Hıristiyanlık döneminde irşat görevini yürüttüğü ve kendi kurduğu kiliseye ait olduğu, Aynikola adının da buradan geldiği kuvvetle muhtemeldir. Bu konuda en kuvvetli iddia Mimar Erdogan VATA tarafından belgeleriyle ortaya atılmıştır. Cumhuriyet Gazetesinde 1996 yılında yayımlanan haberde, Vatikan Kodeksi (Kilise Tapu Kayıtları) ile Bükreş, Götengen ve Heidelberg Üniversitelerinde bir araştırma yaptığını belirten VATA, Noel Baba'nın Türk asıllı olduğunu ileri sürmüştür. Mimar Erdoğan VATA'ya göre Noel Baba Oğuz boyundan Türk bir ailenin oğludur. Ailesinin 4 yaşındayken Hıristiyanlığı seçmesi sebebiyle Sarı Saltuk olan ismi Nicolas olarak değiştirilmiştir. Büyüdüğünde ise keşişliğe başlamiş, Çarşamba ile Perşembe arasında bir yere yerleşerek Hıristiyanlığın yayılmasına önemli katkılarda bulunmuştur. Buradaki "Çarşamba ile Perşembe ilçeleri arasındaki bir yer" tanımlamasına uyan tek yer, Aynikola olarak bilinen yarımadadır.

YUNUS EMRE: Büyük tasavvuf şairi Yunus Emre'nin Mezarı Ünye'dedir. Halk arasında Şeyhnuz Evliyası olarak adlandırılan mezara gereken ilgi ancak son yıllarda gösterilmiştir. Ünye Belediyesi tarafından başlatılan Külliye inşaatı halen devam etmektedir.

TİRYAKİ HASAN PAŞA'NIN MEZARI: Tarihimizde Kanije Kahramanı olarak bilinen Tiryaki Hasan Paşanın mezarı da Ünye'de Cumhuriyet Meydanındadır.

HAMAMLAR: İlçede tarihi eser niteliğinde 3 tane hamam vardır. Bunlardan bir tanesi halen faal durumdadır.

ÜNYE EVLERİ: Zamanla tahribata uğramış olsa da Ünye'deki genel mimari doku Safranbolu'yu aratmayacak kadar güzeldir. Özellikle tarihi Kadılar Yokuşundaki eski evler görülmeye değer.

DİĞER TARİHİ YERLER: Çok bilinenlerin dışında Ünye sınırları içinde keşfedilmesi ve incelenmesi gereken çok sayıda tarihi mekan ve tarihi eser vardır.

MESİRE YERLERİ: Başta Çamlık olmak üzere Asarkaya Milli Parkı ve Çakırtepe Parkı ideal gezinti ve dinlenme yerleridir.

DOĞAL YAPI

Yeşille Mavinin iç içe oldugu Ünye'de her türlü tabii güzelliği görmek mümkündür. Havası, suyu, yeşilin binbir tonunu sergileyen bitki örtüsü, tertemiz denizi, bozulmamiş sahili ve doğal plajlarından dolayı "Karadeniz'in incisi" denilen Ünye, bu ünvanını gerçekten hak etmiştir.

KÜLTÜREL YAPI

Tarihi ve doğal güzellikleri, Ünye'nin kültürel yapısına da yansımış ve bu yapıyı da zenginleştirmiştir. Gerek Ünye merkezde gerekse çevresinde gelenekselliği, yöreselliği ve çağdaşlığı aynı anda görmek mümkündür.

KONUŞMA AGZI(DİL): Folklor ve yemek çeşitleri gibi kültürel yapıyı oluşturan fonksiyonlar, Ünye'nin Orta ve Doğu Karadeniz'in İç Anadolu'ya açılan bir kapısı konumunda olması ve Kafkaslardan göç almış olması sebebiyle çeşitlilik ve zenginlik kazanmıştır.

FOLKLÖR: Horon, Gürcü Horonu, Kırbaç Horonu, Metelik ve Kürtalı Davul-Zurna veya bağlama eşliğinde düğün, sünnet ve asker uğurlamalarinda oynanan oyunlardir.

YEMEKLER: Hamsi ve balığın ızgarası, tavası, buğulaması, mıhlaması, tuzlaması, sebzelisi, içlisi; Mısırın ekmeği, çorbası, ve çalmacı; Lahananın(Pancarın) sarması, tursusu ve çorbası; Tirmit (Mantar)'in kavurması ve mıhlaması; Ayrıca burma baklava ve Su Böreği en yaygın yöre yemekleridir. Özellikle Su Böreği yapılışı ve lezzeti ile tamamen Ünye'ye has bir yemek olup, gelecekte belki de bütün dünyaya ihracatı yapılacaktır.

TURİZM: Oldukça zengin bir turizm potansiyeline sahip olan Ünye, özellikle tanıtım ve tesis yetersizliği sebebiyle turizm sektöründen hak ettiği payı bu güne kadar alamamıştır. Ancak son yıllarda Ünye Belediyesi tarafından yürütülen tanıtım faaliyetleri (Uluslararası Kültür, Sanat ve Turizm Festivallerinin yapılması ile Almanya'nın Seifhennersdorf ve Gürcistan'ın Mtskheta şehirleri ile kardeşlik ilişkileri kurulması gibi) ve özel sektör tarafından hizmete açılan modern tesisler sayesinde, ilçeye gelen yerli ve yabanci turist sayısı önemli ölçüde artmış, turizm canlılık kazanmaya başlamıştır.


Kaynak: Ünye Belediye Başkanlığı Web Sayfası (http://www.unye-bld.gov.tr)


Hakkımızda   |   İletişim

© 2004 Çakırtepe Sami Soysal Parkı